Chociaż bardzo często doskonale wiemy, że „to właśnie mobbing”, jego udowodnienie w sądzie pracy bywa trudne. Ciężar dowodu w tych sprawach spoczywa głównie na pracowniku, a bezprawne działania pracodawcy lub współpracowników rzadko odbywają się w obecności świadków. Aby skutecznie dochodzić swoich praw i ubiegać się o odszkodowanie lub zadośćuczynienie, kluczowe jest wcześniejsze zgromadzenie rzetelnego materiału dowodowego. Co jednak oznacza ten „rzetelny materiał dowodowy”?
Nazywam się Karolina Krauze-Giebas, jestem radcą prawnym i prowadzę Kancelarię Radcy Prawnego w Koszalinie, a także zdalnie na terenie całej Polski. Posiadam szerokie doświadczenie w sprawach dotyczących prawa pracy, w swojej praktyce udzielam też wsparcia w sprawach o mobbing. Jednym z najczęściej pojawiających się pytań jest właśnie – Jakie dowody zebrać w sprawie o mobbing?
Zgodnie z Art. 94(3) Kodeksu Pracy Pracodawca jest obowiązany przeciwdziałać mobbingowi, a Pracownik, u którego mobbing wywołał rozstrój zdrowia, może dochodzić od pracodawcy odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Dodatkowo pracownik może dochodzić odszkodowania.
O czym należy pamiętać w pierwszej kolejności?
- zjawisko mobbingu w postępowaniu sądowym należy wykazać. Jednak kodeks nie ogranicza się tutaj do żadnych konkretnych środków dowodowych. Mówiąc najprościej – przedstawiamy to, co mamy.
- wykazać należy jednak nie tylko sam mobbing, ale również rozstrój zdrowia (jeśli domagamy się zadośćuczynienia) lub rozwiązanie umowy o pracę z powodu mobbingu (jeśli domagamy się odszkodowania),
- mobbing bardzo często wiąże się z naruszeniem wielu obowiązków przez pracodawcę i tutaj warto rozważyć zawiadomienie Inspekcji Pracy – nawet jeśli nie domagamy się samego odszkodowania czy zadośćuczynienia,
Sprawa o mobbing – przykładowe dowody
Dowody w sprawie o mobbing mogą być naprawdę bardzo różne, bo też bardzo różne mogą być sprawy. Co jednak warto zabezpieczyć możliwie najwcześniej?
- wiadomości mailowe – dostęp do pracowniczej skrzynki może zostać w pewnym momencie zablokowany, dlatego zadbaj o wydruki, pliki pdf lub zrzuty ekranów,
- wiadomości SMS – podobnie jak w przypadku wiadomości mailowych, dostęp do numeru służbowego może zostać zablokowany, dlatego zadbaj o wydruk, zrzut ekranu itp.,
- nagrania z monitoringu w pracy – zwłaszcza jeśli mamy do czynienia z monitoringiem, który nagrywa „w pętli”, a nowe nagrania usuwają automatycznie starsze. Należy poprosić pracodawcę (najlepiej pisemnie z potwierdzeniem odbioru) o zabezpieczenie konkretnego nagrania,
- inne dokumenty np. anonimowe listy, oświadczenia pracowników,
- notatki, wezwania, zawiadomienia kierowane do pracodawcy – listem poleconym albo z potwierdzeniem odbioru,
- zdjęcia – np. ośmieszającej tablicy, poniżającej teczki,
- nagrania prywatne (np. rozmowy z przełożonym) – Sądy podchodzą do nich ostrożnie w postępowaniu sądowym, a dowód ten przez wiele osób uznawany jest za kontrowersyjny. Jednak czasami nagranie to jedyna droga na udowodnienie mobbingu. Nagrania w kontekście procesu sądowego to szeroki temat, ale żeby maksymalnie to uprościć, pamiętaj: nie nagrywaj rozmów, w których nie uczestniczysz,
- opinie lekarskie, psychologiczne itd. – w szczególności dla celu wykazania wpływu mobbingu na stan zdrowia pracownika,
- zeznania świadków – o tym, czy konkretna osoba zostanie powołana na świadka, zadecyduje proces sądowy. Jednak jeszcze przed decyzją odnośnie sporu o mobbing warto zabezpieczyć sobie dane kontaktowe do osoby, która mobbing mogłaby potwierdzić.
Pamiętaj, że gromadzone dowody nie muszą być „nie do podważenia”, „jasne i oczywiste” ani „bezpośrednie”. Czy konkretny dowód przyda się w sprawie, a także czy w ogóle sprawa się rozpocznie zdecydujesz w odpowiednim momencie.
Pamiętaj jednak zachować ostrożność – zwłaszcza jeśli dysponujesz dokumentem lub nagraniem, które może zawierać tajemnicę przedsiębiorstwa, dane osobowe lub które mogą naruszać dobra osobiste innych osób (w tym prawo do prywatności).
Gdzie pojawiają się problemy?
Sprawy o mobbing można wygrać. Jednak informacje o trudnościach związanych z tym postępowaniem nie są wyssane z palca – przynajmniej nie w całości. Z czego jednak wynikają problemy?
Długotrwałe i uporczywe nękanie czy zastraszanie pracownika może prowadzić do ogólnej niechęci wdawania się w spór z pracodawcą. Zwłaszcza jeśli ten pracodawca lub przełożony budują skrupulatnie obraz osoby, która „ma w kieszeni wszystkie sądy” albo korzysta z pomocy „najlepszych prawników w mieście”*.
Skoro po stronie pracownika jest niechęć do sporu, to i do gromadzenia dowodów. Pamiętaj jednak, że dowody warto zabezpieczyć zawsze, nawet jeśli ostatecznie na drogę sądową nie wystąpisz.
Nierzadko też osoba funkcjonująca w warunkach mobbingu nie zdaje sobie z tego sprawy. Podejrzewa, że dzieje się coś niewłaściwego, ale nie utożsamia to konkretnie z mobbingiem. Pojawiają się tłumaczenia „on ma po prostu taki charakter, to nic osobistego”, „tak się traktuje wszystkich pracowników w tym kraju”, „zasłużyłem sobie”.
Dlatego, jeśli wyczuwasz, że postępowanie pracodawcy czy przełożonego nie jest właściwe – porozmawiaj o tym z osobą zaufaną niezwiązaną ze środowiskiem pracy. Możesz też skonsultować się z radcą prawnym, który oceni Twoją sytuację i zaproponuje dalsze działanie. Natomiast dowody, dla bezpieczeństwa, zabezpiecz tak czy inaczej.
*tego rodzaju deklaracje to swoista norma w toksycznych środowiskach pracy. Zwykle nie mają nic wspólnego z rzeczywistością.
Pomoc prawnika w sprawie o mobbing
W KG Kancelarii uzyskasz pomoc prawną w sprawie o mobbing. Udzielamy wsparcia w formie porady prawnej, analizy dokumentacji, przygotowania pisma czy też całościowej reprezentacji w postępowaniu sądowym. W KG Kancelarii możesz liczyć na dyskrecję, empatyczne i życiowe podejście do Twojego problemu, a także kompleksowe wsparcie w celu obrony swoich praw.
„Prawo w pytaniach i odpowiedziach” to seria krótkich wpisów w Aktualnościach. Przedstawiam pytanie i prostą odpowiedź – bez wchodzenia w prawnicze szczegóły.
Pamiętaj jednak, że prawo nie jest proste – niestety. Dlatego nie traktuj tej serii jako porady prawnej, która wymaga więcej czasu i więcej treści. Jeśli jej potrzebujesz, daj mi znać.
Możesz skorzystać z formularza kontaktowego lub po prostu napisać do mnie lub zadzwonić:
kontakt@kg-kancelaria.pl
798-770-522
Zobacz też moje wpisy na Blogu: