W ostatnich miesiącach wiele osób usłyszało, że „rozwód będzie można wziąć w urzędzie”. Część z nich pyta mnie już, czy da się to załatwić bez sądu, bez pozwu i bez czekania na rozprawę. Pojawia się zatem pytanie – czy rozwód w urzędzie stanu cywilnego jest już możliwy?
Odpowiedź jest jasna. Nie, przynajmniej na razie. Rozwód w Polsce nadal można uzyskać wyłącznie w sądzie. Ustawa, która miała wprowadzić tzw. rozwód pozasądowy, została zawetowana przez Prezydenta i na ten moment nie weszła w życie.
Nazywam się Karolina Krauze-Giebas, jestem radcą prawnym i prowadzę Kancelarię Radcy Prawnego w Koszalinie. Pomagam w sprawach rozwodowych w Koszalinie i okolicach, a zdalnie – na terenie całej Polski. Poniżej wyjaśniam, skąd wzięło się zamieszanie wokół rozwodów w USC i jak dziś wygląda rozwód w praktyce.
Skąd informacja o rozwodach w urzędzie stanu cywilnego?
Zamieszanie nie wzięło się znikąd. 13 marca 2026 r. Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, która miała wprowadzić tzw. rozwód pozasądowy – rozwiązanie małżeństwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, bez udziału sądu.
Nie każdy mógłby jednak z tej drogi skorzystać. Rozwód w USC miał być dostępny tylko dla małżonków, którzy:
- zgodnie chcą rozwodu bez orzekania o winie,
- nie mają wspólnych małoletnich dzieci,
- pozostają w małżeństwie co najmniej rok,
- nie prowadzą już sprawy o rozwód, separację lub unieważnienie małżeństwa,
- są w sytuacji, w której nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia.
Procedura miała mieć dwa etapy. Najpierw wspólna wizyta w urzędzie i pisemne zapewnienia, że warunki są spełnione. Po co najmniej miesiącu „na namysł” – zgodne oświadczenia o rozwiązaniu małżeństwa i wpis w rejestrze stanu cywilnego.
Co się stało z ustawą?
30 kwietnia 2026 r. Prezydent zawetował ustawę o rozwodzie pozasądowym. Weto oznacza, że przepisy nie weszły w życie. Sejm mógłby je odrzucić większością 3/5 głosów, ale na dzień publikacji tego wpisu tak się nie stało. Jeśli chcecie zobaczyć losy opisywanej ustawy, odsyłam do strony Sejmu.
W praktyce oznacza to, że w urzędzie stanu cywilnego – w Koszalinie ani w żadnym innym mieście – nie złożysz oświadczenia o rozwodzie. W Internecie wciąż krążą artykuły sprzed weta, w których rozwód w USC opisany jest jako przesądzony. Zawsze sprawdzaj datę publikacji.
Jak dziś wygląda rozwód? Rozwód w Koszalinie krok po kroku
Skoro urząd odpada, zostaje sąd. Sprawy o rozwód w pierwszej instancji rozpoznaje zawsze sąd okręgowy – nie rejonowy. Różnicę między tymi sądami wyjaśniam we wpisie Sąd rejonowy czy sąd okręgowy?
Do którego sądu złożyć pozew o rozwód?
Pozew składa się do sądu okręgowego, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie wspólne miejsce zamieszkania – jeśli choć jedno z nich nadal tam mieszka. Jeśli nie, decyduje miejsce zamieszkania pozwanego, a dopiero w dalszej kolejności – powoda.
Dla mieszkańców Koszalina i okolic będzie to zwykle Sąd Okręgowy w Koszalinie przy ul. Waryńskiego 7. Obejmuje on obszar sądów rejonowych w Białogardzie, Drawsku Pomorskim, Kołobrzegu, Koszalinie, Sławnie, Szczecinku i Wałczu. Jak odnaleźć się w budynku, podpowiadam we wpisie Sąd w Koszalinie – jak szukać.
Rozwód bez orzekania o winie – najkrótsza droga
Najbliżej „rozwodu w urzędzie” jest dziś rozwód bez orzekania o winie, na zgodny wniosek obojga małżonków. Jeśli nie macie małoletnich dzieci i nie spieracie się o mieszkanie czy alimenty, sprawa często kończy się na jednej rozprawie. Sąd co do zasady przesłuchuje jednak oboje małżonków, więc na rozprawę trzeba się stawić osobiście.
Gdy macie wspólne małoletnie dzieci, sąd w wyroku rozwodowym rozstrzyga też o władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach. Warto wtedy wcześniej przygotować pisemne porozumienie o wychowaniu dzieci i kontaktach. O zabezpieczeniu finansów na czas trwania sprawy pisałam w tekście Alimenty na godnym poziomie – zabezpieczenie w sprawie rozwodowej.
Ile kosztuje rozwód w sądzie?
Opłata od pozwu o rozwód wynosi 600 zł. Jeśli sąd orzeknie rozwód bez orzekania o winie na zgodny wniosek stron, po uprawomocnieniu się wyroku zwróci z urzędu połowę tej kwoty, czyli 300 zł. Osobno dochodzą ewentualne inne koszty, niezwiązane z opłatą sądową.
Jedna sprawa po rozwodzie, którą załatwisz w USC
Urząd stanu cywilnego jednak się przyda. Po rozwodzie możesz wrócić do nazwiska sprzed ślubu, składając oświadczenie przed kierownikiem USC. Masz na to rok od uprawomocnienia się wyroku. Po tym terminie zostaje już tylko dłuższa, administracyjna zmiana nazwiska. Więcej o nazwisku w małżeństwie przeczytasz we wpisie Nazwisko po ślubie.
Pomoc prawnika w sprawie o rozwód
W KG Kancelarii uzyskasz pomoc prawną w sprawie o rozwód – w Koszalinie i zdalnie na terenie całej Polski. Udzielamy wsparcia w formie porady prawnej, przygotowania pozwu o rozwód lub odpowiedzi na pozew, a także całościowej reprezentacji przed Sądem Okręgowym w Koszalinie i innymi sądami w Polsce. W KG Kancelarii możesz liczyć na dyskrecję, empatyczne i życiowe podejście do Twojej sytuacji, a także spokojne przeprowadzenie przez całą procedurę. Więcej przeczytasz w zakładce Sprawy rozwodowe.
„Prawo w pytaniach i odpowiedziach” to seria krótkich wpisów w Aktualnościach. Przedstawiam pytanie i prostą odpowiedź – bez wchodzenia w prawnicze szczegóły.
Pamiętaj jednak, że prawo nie jest proste – niestety. Dlatego nie traktuj tej serii jako porady prawnej, która wymaga więcej czasu i więcej treści. Jeśli jej potrzebujesz, daj mi znać.
Możesz skorzystać z formularza kontaktowego lub po prostu napisać do mnie lub zadzwonić:
kontakt@kg-kancelaria.pl
798-770-522
